Sztuczna Inteligencja

Sieć neuronowa: 7 pojęć, wzory i kod PyTorch (2026)

przez
sieć neuronowa

Ostatnia aktualizacja: kwiecień 2026 Sieć neuronowa to model matematyczny inspirowany biologicznymi neuronami, który uczy się rozpoznawać wzorce, dopasowując wagi połączeń między warstwami węzłów. Każdy neuron oblicza sumę ważoną sygnałów wejściowych, dodaje bias i przepuszcza wynik przez funkcję aktywacji: y = σ(Σ wᵢxᵢ + b). W 2026 roku sieci neuronowe napędzają modele językowe (LLM), systemy wizji komputerowej i agenty AI — … Dowiedz się więcej

Dźwignia finansowa: 9 zasad, ryzyko i przykłady

przez
Dźwignia finansowa

Dźwignia finansowa (lewar) to mechanizm, który pozwala kontrolować większą pozycję niż wynika to z Twojego kapitału, zwykle dzięki pożyczonym środkom lub instrumentom pochodnym. Zwiększa zarówno potencjalny zysk, jak i stratę, a w praktyce „przyspiesza” wynik: mały ruch ceny potrafi szybko wyzerować depozyt, jeśli ryzyko nie jest policzone. Dlaczego dźwignia finansowa „powiększa” wyniki szybciej niż myślisz? … Dowiedz się więcej

Opcje na giełdzie: 12 pojęć i zasad działania (CALL/PUT)

przez
Opcje na giełdzie

Opcje giełdowe to kontrakty, które dają prawo (ale nie obowiązek) kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego po z góry ustalonej cenie (strike) do określonej daty (expiry). Inwestor płaci za to prawo premię. Opcje służą głównie do zabezpieczania portfela (hedging) albo do spekulacji – przy czym ryzyko bywa wysokie, bo można stracić całą premię. Opcje na giełdzie … Dowiedz się więcej

Jak działa RAG? 5 kroków architektury, które decydują

przez
Jak działa RAG?

RAG działa tak, że zanim LLM odpowie, system najpierw wyszukuje w zewnętrznej bazie wiedzy najbardziej pasujące fragmenty tekstu. Zapytanie i dokumenty są zamieniane na embeddingi (wektory), retriever wybiera top-k chunków, a potem LLM dostaje prompt z kontekstem i generuje odpowiedź „uziemioną” w źródłach. Jak wygląda ogólna architektura RAG? RAG to architektura „z pamięcią zewnętrzną”: LLM … Dowiedz się więcej

Sądy wartościujące w ekonomii: 8 pułapek i testów

przez
Sądy wartościujące

Sądy wartościujące w ekonomii to zdania, które nie tylko opisują rzeczywistość, ale ją oceniają i sugerują, co „powinno” się stać. Najczęściej zdradzają je słowa typu „należy”, „sprawiedliwe”, „dobre” lub „nieakceptowalne”. Da się je odróżnić prostymi testami: sprawdź dane, założenia i cel/wartość ukrytą w tezie. Czym są sądy wartościujące w ekonomii i czym różnią się od … Dowiedz się więcej

Tokenizacja w LLM: 11 zasad + przykłady

przez
Tokenizacja w LLM

Tokenizacja to proces zamiany tekstu na ciąg identyfikatorów (ID), które model potrafi przetwarzać. Token nie musi być słowem — często jest fragmentem słowa, znakiem interpunkcyjnym lub częścią zapisu bajtowego. Jest kluczowa, bo decyduje o kosztach, limicie kontekstu, jakości generacji i o tym, jak model „widzi” język (także polski). Dlaczego w ogóle istnieje tokenizacja w modelach … Dowiedz się więcej

Trening LoRA: jak tanio podrasować model językowy

przez
Lora

Dlaczego w ogóle zawracać sobie głowę treningiem LoRA zamiast klasycznego fine-tuningu? Klasyczny fine-tuning dużych LLM-ów jest kosztowny: trzeba aktualizować miliardy parametrów, trzymać je w VRAM, pilnować stabilności treningu i płacić za czas GPU. LoRA odwraca ten model – zamrażamy bazowy LLM, a uczymy tylko małą „nadbudówkę”, co drastycznie zmniejsza liczbę trenowanych parametrów, czas i zużycie … Dowiedz się więcej

7 powodów, by uczyć się uczenia maszynowego

przez
uczyć się uczenia maszynowego

Czym właściwie jest uczenie maszynowe i dlaczego wszyscy o nim mówią? Uczenie maszynowe brzmi jak hasło z laboratoriów wielkich korporacji, ale w praktyce to po prostu sposób, w jaki komputery uczą się wzorców z danych. Zamiast ręcznie pisać tysiące reguł, pokazujemy modelowi przykłady, a on sam odkrywa zależności. To właśnie dlatego rekomendacje filmów, filtr spamu … Dowiedz się więcej

Czym jest fine tuning modeli AI i kiedy warto go używać?

przez
Czym jest fine tuning

Czym jest fine tuning modeli AI – to pytanie wraca dziś w niemal każdej firmie, która bawi się już ChatGPT-em, Claude’em czy Geminim i zaczyna marzyć o „własnym” chatbotcie. Na demo wszystko działa idealnie, ale gdy model dostaje pytania o konkretny regulamin, wewnętrzne procedury czy cennik – nagle zaczyna zgadywać albo odpowiadać półprawdami. Wtedy pada … Dowiedz się więcej

Czym jest CPC – Kompletny, praktyczny i nowoczesny poradnik

przez
Czym jest CPC

„Czym jest CPC?” – to jedno z pierwszych pytań, które zadaje sobie początkujący marketer, przedsiębiorca albo twórca kampanii reklamowych online. W świecie, w którym niemal każdy biznes przenosi się do internetu, zrozumienie modelu kosztu kliknięcia przestaje być ciekawostką, a staje się warunkiem sensownego wydawania pieniędzy. To właśnie CPC bardzo często decyduje o tym, czy kampania … Dowiedz się więcej