Ostatnia aktualizacja: kwiecień 2026 Efekt zakotwiczenia to błąd poznawczy, przez który pierwsza liczba, jaką usłyszysz, wypacza każdy kolejny osąd — nawet gdy jest jawnie losowa. Zjawisko opisali Tversky i Kahneman w 1974 r.; działa na cenach w sklepach, negocjacjach płacowych, wyrokach sądowych — a od 2025 r. także na dużych modelach językowych typu GPT-4 i … Dowiedz się więcej
Ostatnia aktualizacja: kwiecień 2026 Heurystyki poznawcze to uproszczone strategie myślenia, dzięki którym mózg podejmuje decyzje szybko i oszczędnie — ale kosztem precyzji. Trzy klasyczne heurystyki opisane przez Kahnemana i Tversky’ego (dostępności, reprezentatywności i zakotwiczenia) wyjaśniają większość systematycznych błędów poznawczych, jakie popełniamy przy ocenie ryzyka, szacowaniu prawdopodobieństwa i podejmowaniu decyzji finansowych. Badanie z 2025 roku na … Dowiedz się więcej
Teoria perspektywy to model decyzyjny opracowany przez Daniela Kahnemana i Amosa Tversky’ego w 1979 roku, który wyjaśnia, jak ludzie naprawdę podejmują decyzje w warunkach ryzyka. Kluczowy wniosek: strata 100 zł boli psychologicznie około dwa razy bardziej niż cieszy zysk 100 zł — to zjawisko zwane awersją do strat. Teoria ta podważyła klasyczny model „homo oeconomicus” … Dowiedz się więcej
W gospodarce słowa „za darmo” brzmią jak obietnica bez cienia: lekkie, kuszące, owijające realność w bibułę. A jednak ekonomista, gdy słyszy „gratis”, odruchowo szuka rachunku — jeśli nie na paragonie, to w kosztach alternatywnych, w podatkach, w jakości, w czasie, w środowisku. Rzadkość zasobów nie jest kaprysem — jest warunkiem świata, w którym każdy nasz … Dowiedz się więcej