Sądy wartościujące w ekonomii to zdania, które nie tylko opisują rzeczywistość, ale ją oceniają i sugerują, co „powinno” się stać. Najczęściej zdradzają je słowa typu „należy”, „sprawiedliwe”, „dobre” lub „nieakceptowalne”. Da się je odróżnić prostymi testami: sprawdź dane, założenia i cel/wartość ukrytą w tezie. Czym są sądy wartościujące w ekonomii i czym różnią się od … Dowiedz się więcej
Pytanie „co to jest konto IKZE” wraca co roku w sezonie rozliczeń PIT, bo IKZE łączy dwie rzeczy, które rzadko idą w parze: prostą ulgę podatkową i realne inwestowanie. Zanim jednak założysz konto „bo znajomi mówią, że warto”, zobacz mechanikę: kiedy ulga działa, jakie są limity i co się dzieje przy wypłacie. Poniżej dostajesz wersję … Dowiedz się więcej
Konto IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) to sposób oszczędzania i inwestowania na przyszłość, w którym – jeśli spełnisz warunki wypłaty – nie płacisz 19% podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) przy wypłacie. IKZE działa podobnie, ale daje ulgę podatkową już dziś, a przy wypłacie zwykle pobiera 10% podatku ryczałtowego. Czym jest konto IKE i jak … Dowiedz się więcej
Ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna to dwa różne sposoby mówienia o gospodarce. Ekonomia pozytywna opisuje fakty: „co jest” i „co się stanie, jeśli…?”. Ekonomia normatywna odpowiada na pytanie „co powinno być?”, opierając się na wartościach. Na egzaminie musisz umieć odróżnić opis od oceny – i właśnie temu służy ten artykuł. Ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna … Dowiedz się więcej
Czy ekonomia normatywna jest naukowa? Odpowiedź brzmi: „to zależy, co rozumiemy przez naukę”. Jeśli wymagamy ścisłej weryfikowalności, ekonomia normatywna pozostaje zbiorem wartości i postulatów. Jeśli jednak uznamy, że także wartości można analizować za pomocą narzędzi naukowych, jej elementy mogą mieć charakter naukowy. Dlaczego pytanie „czy ekonomia normatywna jest naukowa?” budzi emocje? Pytanie o naukowość ekonomii … Dowiedz się więcej
Budżet domowy dla początkujących – prosty system w 5 krokach to bardzo prosta metoda, dzięki której widzisz, skąd biorą się Twoje pieniądze i dokąd uciekają. W pięciu jasnych krokach porządkujesz przychody, wydatki i oszczędności, tak aby na koniec miesiąca mieć mniej stresu, a więcej kontroli nad własnym życiem. Czym jest budżet domowy i dlaczego warto … Dowiedz się więcej
Wprowadzenie: dlaczego inflacja jest wszędzie w mediach? Wychodzisz do sklepu z tym samym banknotem 100 zł, co rok temu, a wracasz z wyraźnie skromniejszym koszykiem? W wiadomościach znów pojawia się nagłówek „inflacja rośnie”, ale nikt nie tłumaczy jasno, co to znaczy dla Twojego portfela? Inflacja to nie jest odległy problem ekonomistów. To proces, który wpływa … Dowiedz się więcej
Gdy włączasz wiadomości, scrollujesz Twittera albo słyszysz w radiu dyskusję o podatkach, programach socjalnych czy „sprawiedliwych” pensjach, bardzo szybko pojawia się pewien rodzaj argumentów: „państwo powinno…”, „rząd nie może…”, „bogatsi muszą bardziej się dzielić”, „zbyt wysokie podatki zabijają gospodarkę”. To właśnie ten świat „powinności”, ocen, ideałów i sporów o to, co słuszne, jest obszarem, którym … Dowiedz się więcej
Ekonomia pozytywna to gałąź ekonomii, która bada i opisuje faktyczne zjawiska gospodarcze, analizując przyczyny i skutki, które można zweryfikować za pomocą danych, bez wprowadzania ocen czy wartości. Ekonomia pozytywna w jednym zdaniu: o co tu w ogóle chodzi? Ekonomia bardzo często kojarzy się z emocjami i ocenami: „podatki są za wysokie”, „płaca minimalna jest za … Dowiedz się więcej
Słyszysz wszędzie o ETF-ach, ale gdy próbujesz doczytać szczegóły, szybko trafiasz na gęstą ścianę żargonu? Spokojnie – nie musisz być zawodowym inwestorem, żeby zrozumieć, jak działają fundusze ETF. W tym tekście krok po kroku przejdziemy od „ETF co to jest?” do praktycznego „jak zacząć?”, cały czas w normalnym języku i z przykładami liczbowymi dostosowanymi do … Dowiedz się więcej