Forex (FX) to globalny rynek wymiany walut, na którym kursy zmieniają się w czasie, bo rośnie lub spada popyt na daną walutę względem innej. To nie jest „magiczna maszyna do zysków” ani jeden konkretny instrument — często „Forex” myli się z CFD. To materiał edukacyjny, nie porada inwestycyjna. Forex/CFD to instrumenty z dźwignią i wiążą … Dowiedz się więcej
Koszt alternatywny to wartość najlepszej opcji, z której rezygnujesz, gdy wybierasz inną. To nie „kara” ani żal, tylko narzędzie do myślenia o wyborach w świecie ograniczeń. Przykład: jeśli wieczorem uczysz się zamiast pracować, kosztem alternatywnym może być utracony zarobek. Czym jest koszt alternatywny i dlaczego to „najlepsza utracona opcja”? Koszt alternatywny to wartość najlepszej utraconej … Dowiedz się więcej
W ekonomii korelacja mówi tylko, że dwie zmienne „chodzą razem”, a przyczynowość – że zmiana jednej wywołuje zmianę drugiej (przy tych samych pozostałych warunkach). Wykres z mediów bywa pułapką, bo ukrywa trzecią zmienną, selekcję albo odwróconą przyczynę. Ratują Cię proste pytania kontrolne i metody identyfikacji. Kiedy widzisz nagłówek „X powoduje Y”, a pod spodem ładny … Dowiedz się więcej
CFD vs akcje vs ETF to porównanie trzech różnych światów: CFD jest kontraktem z brokerem (często z dźwignią i kosztami finansowania pozycji), a akcje i ETF to papiery wartościowe, które możesz trzymać latami. Różnice w kosztach (swap vs TER), ryzyku (margin call) i rozliczeniach podatkowych realnie zmieniają wynik inwestora. Co różni CFD, akcje i ETF … Dowiedz się więcej
Ekonomia behawioralna to dział ekonomii, który bada, jak realni ludzie podejmują decyzje pod presją czasu, emocji i ograniczonej uwagi – a nie jak „idealnie racjonalny” homo oeconomicus. Tłumaczy, czemu wybieramy „99 zł” zamiast „100 zł”, odkładamy oszczędzanie i ulegamy domyślnym opcjom (np. autozapisowi). TREŚĆ ARTYKUŁU Czym jest ekonomia behawioralna i dlaczego klasyczna ekonomia nie wystarcza? … Dowiedz się więcej
Sądy wartościujące w ekonomii to zdania, które nie tylko opisują rzeczywistość, ale ją oceniają i sugerują, co „powinno” się stać. Najczęściej zdradzają je słowa typu „należy”, „sprawiedliwe”, „dobre” lub „nieakceptowalne”. Da się je odróżnić prostymi testami: sprawdź dane, założenia i cel/wartość ukrytą w tezie. Czym są sądy wartościujące w ekonomii i czym różnią się od … Dowiedz się więcej
Pytanie „co to jest konto IKZE” wraca co roku w sezonie rozliczeń PIT, bo IKZE łączy dwie rzeczy, które rzadko idą w parze: prostą ulgę podatkową i realne inwestowanie. Zanim jednak założysz konto „bo znajomi mówią, że warto”, zobacz mechanikę: kiedy ulga działa, jakie są limity i co się dzieje przy wypłacie. Poniżej dostajesz wersję … Dowiedz się więcej
Konto IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) to sposób oszczędzania i inwestowania na przyszłość, w którym – jeśli spełnisz warunki wypłaty – nie płacisz 19% podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) przy wypłacie. IKZE działa podobnie, ale daje ulgę podatkową już dziś, a przy wypłacie zwykle pobiera 10% podatku ryczałtowego. Czym jest konto IKE i jak … Dowiedz się więcej
Ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna to dwa różne sposoby mówienia o gospodarce. Ekonomia pozytywna opisuje fakty: „co jest” i „co się stanie, jeśli…?”. Ekonomia normatywna odpowiada na pytanie „co powinno być?”, opierając się na wartościach. Na egzaminie musisz umieć odróżnić opis od oceny – i właśnie temu służy ten artykuł. Ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna … Dowiedz się więcej
Czy ekonomia normatywna jest naukowa? Odpowiedź brzmi: „to zależy, co rozumiemy przez naukę”. Jeśli wymagamy ścisłej weryfikowalności, ekonomia normatywna pozostaje zbiorem wartości i postulatów. Jeśli jednak uznamy, że także wartości można analizować za pomocą narzędzi naukowych, jej elementy mogą mieć charakter naukowy. Dlaczego pytanie „czy ekonomia normatywna jest naukowa?” budzi emocje? Pytanie o naukowość ekonomii … Dowiedz się więcej