Kontrakty futures (kontrakty terminowe) to standaryzowane umowy giełdowe na kupno lub sprzedaż instrumentu bazowego w przyszłości po ustalonej cenie. W praktyce handlujesz zmianą ceny, a nie „kupujesz rzecz do ręki”. Kluczowe są margin (depozyt) i codzienne rozliczanie zysków/strat, które przy dźwigni potrafią szybko zwiększać ryzyko. Jest to materiał edukacyjny, nie porada inwestycyjna. Czym są kontrakty … Dowiedz się więcej
RAG działa tak, że zanim LLM odpowie, system najpierw wyszukuje w zewnętrznej bazie wiedzy najbardziej pasujące fragmenty tekstu. Zapytanie i dokumenty są zamieniane na embeddingi (wektory), retriever wybiera top-k chunków, a potem LLM dostaje prompt z kontekstem i generuje odpowiedź „uziemioną” w źródłach. Jak wygląda ogólna architektura RAG? RAG to architektura „z pamięcią zewnętrzną”: LLM … Dowiedz się więcej
Ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna to dwa różne sposoby mówienia o gospodarce. Ekonomia pozytywna opisuje fakty: „co jest” i „co się stanie, jeśli…?”. Ekonomia normatywna odpowiada na pytanie „co powinno być?”, opierając się na wartościach. Na egzaminie musisz umieć odróżnić opis od oceny – i właśnie temu służy ten artykuł. Ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna … Dowiedz się więcej
Dlaczego w ogóle zawracać sobie głowę treningiem LoRA zamiast klasycznego fine-tuningu? Klasyczny fine-tuning dużych LLM-ów jest kosztowny: trzeba aktualizować miliardy parametrów, trzymać je w VRAM, pilnować stabilności treningu i płacić za czas GPU. LoRA odwraca ten model – zamrażamy bazowy LLM, a uczymy tylko małą „nadbudówkę”, co drastycznie zmniejsza liczbę trenowanych parametrów, czas i zużycie … Dowiedz się więcej
Ekonomia pozytywna to gałąź ekonomii, która bada i opisuje faktyczne zjawiska gospodarcze, analizując przyczyny i skutki, które można zweryfikować za pomocą danych, bez wprowadzania ocen czy wartości. Ekonomia pozytywna w jednym zdaniu: o co tu w ogóle chodzi? Ekonomia bardzo często kojarzy się z emocjami i ocenami: „podatki są za wysokie”, „płaca minimalna jest za … Dowiedz się więcej
W skrócie: Czym jest RPM i po co Ci ta metryka RPM (Revenue per Mille) to przychód przypadający na 1000 wyświetleń — strony, materiału wideo albo innego nośnika. To metryka “z perspektywy wydawcy”: wskazuje, ile faktycznie zarabiasz z tysiąca odsłon, uwzględniając różne strumienie wpływów (reklamy display, wideo, subskrypcje, afiliacje — zależnie od platformy). W systemach … Dowiedz się więcej
Czym jest ekonomia? Dlaczego dotyczy każdego z nas Ekonomia zaczyna się w momencie, gdy musisz wybrać: uczyć się do klasówki czy dorobić kilkadziesiąt złotych po lekcjach; kupić bilet miesięczny czy płacić za jednorazówki; odkładać na poduszkę finansową czy inwestować. To nauka o wyborach w świecie ograniczonych zasobów – o tym, jak ludzie, firmy i państwa … Dowiedz się więcej
RAG (Retrieval-Augmented Generation) to kluczowa technika w dziedzinie AI, która łączy mechanizmy wyszukiwania informacji z generowaniem tekstu przez duże modele językowe (LLM). RAG (Retrieval-Augmented Generation) pozwala modelom AI na dostęp do zewnętrznych, aktualnych danych, co znacząco poprawia jakość odpowiedzi. Wyobraź sobie bibliotekę: zamiast polegać wyłącznie na pamięci bibliotekarza (parametry modelu), RAG umożliwia szybkie przeszukanie półek … Dowiedz się więcej
Sztuczna inteligencja co to jest? Sztuczna inteligencja (AI) to dziedzina informatyki ukierunkowana na tworzenie systemów wykonujących zadania kojarzone z ludzką inteligencją: uczenie się, rozumowanie, planowanie, percepcję i komunikację. Ujęcia instytucjonalne podkreślają funkcjonalny charakter AI — zdolność systemów technicznych do odbioru danych ze środowiska, ich przetwarzania i działania w celu osiągnięcia konkretnego celu. Parlament Europejski definiuje … Dowiedz się więcej